Skin barrier

“Skin barrier” буюу арьсны өнгөн давхарга, арьсыг хамгаалагч хана, чийгшлийн хана зэрэг хэллэгдэхүүн арьс арчилгаанд нэлээдгүй дурдагддаг. Гэвч бид арьсны яг ямар хэсгийг хэлж буй талаар төдийлөн оновчтой ойлголтгүй байдаг билээ. Арьсны өнгөн давхарга гэмтсэнээр өөгүй толигор арьстай байсан ч гэнэт арьс хуурайшиж, эсвэл хэт их тос ялгаруулж, нөсөө толбо тодорч, батга гарах нь ихсэж, өмнө нь таардаг байсан бүтээгдэхүүнүүд үр дүнгээ өгөхөө больж, арьсны тэнцвэртэй байдал алдагдаж эхэлдэг. Тиймээс арьсны өнгөн давхарга гэж яг юу болох, үүнд хэрхэн зөв зохистой арчилгаа хийх талаар зөвлөмжүүдийг хүргэж байна.

Skin barrier

“Skin barrier” буюу арьсны өнгөн давхарга, арьсыг хамгаалагч хана, чийгшлийн хана зэрэг хэллэгдэхүүн арьс арчилгаанд нэлээдгүй дурдагддаг. Гэвч бид арьсны яг ямар хэсгийг хэлж буй талаар төдийлөн оновчтой ойлголтгүй байдаг билээ. Арьсны өнгөн давхарга гэмтсэнээр өөгүй толигор арьстай байсан ч гэнэт арьс хуурайшиж, эсвэл хэт их тос ялгаруулж, нөсөө толбо тодорч, батга гарах нь ихсэж, өмнө нь таардаг байсан бүтээгдэхүүнүүд үр дүнгээ өгөхөө больж, арьсны тэнцвэртэй байдал алдагдаж эхэлдэг. Тиймээс арьсны өнгөн давхарга гэж яг юу болох, үүнд хэрхэн зөв зохистой арчилгаа хийх талаар зөвлөмжүүдийг хүргэж байна.

Арьсны өнгөн давхарга гэж юу вэ?

Хүний арьс эпидермис, дермис, гиподерма хэмээх үндсэн гурван давхаргаас бүрддэг. Энгийнээр хэлбэл эпидермис нь арьсны хамгийн нимгэн хэсэг болох өнгөн давхарга, дермис нь жинхэнэ арьс, гиподерма нь үүний доор байрлах өөхөн давхаргыг нэрлэж буй юм. Энэ дундаас бидний гол анхаарлаа хандуулах шаардлагатай хэсэг болох арьсны өнгөн давхарга нь арьсыг гаднын биет, нар салхи, хүйтэн халуунаас хамгаалж байдаг хамгийн чухал хэсэг билээ. Мөн энэхүү хэсэг нь тодорхой хугацаанд гуужин шинэчлэгдэж байдаг ба нимгэн хэдий ч арьсны хамгийн бат бөх, тэсвэртэй давхаргад тооцогддог. Цаашлаад уг давхарга гэмтэх үед арьсны тэнцвэртэй байдал алдагдаж, нэмэлтээр тэжээл болгон хэрэглэж буй бүтээгдэхүүнүүдийг шингээх чадваргүй болдог байна.

Арьсны өнгөн давхарга юунаас болж гэмтдэг вэ?

Нарны тос түрхэхгүй байх: Мэргэжилтнүүд нарны тосыг ямар ч үед өдөр бүр хэрэглэх хэрэгтэй гэж зөвлөдөг. Тэр ч бүү хэл гэрээсээ гарахгүй байсан ч нарны тосыг заавал түрхэх ёстой. Учир нь бороотой, цастай, хүйтэн, наргүй өдрүүдэд ч нарны хэт ягаан туяа бидний арьсанд нөлөөлсөөр байдаг. Нарны хэт ягаан туяаг дотор нь UVA, UVB гэж ангилдаг ба UVA туяа нь коллагены утсыг гэмтээж, хөгшрөлтийн шинж тэмдгийг хурдасгадаг бол UVB туяа нь арьсыг түлж, арьсны хорт хавдар үүсэх эхлэлийг тавьж өгдөг байна.

Халуун шүршүүрт орох: Халуун шүршүүрт орох нь тааламжтай, сайхан мэдрэмж төрүүлэх ч таны арьсыг чийгшүүлж байдаг байгалийн тосыг устгадаг. Мөн арьсны уян хатан байдал, чийгийг тэнцвэржүүлдэг кератины эсийг гэмтээдэг байна. Түүнчлэн арьснаас гадна үсний торгомсог, намирсан байдлыг алдагдуулж, хуурай хугарамтгай болоход нөлөөлдөг гол хүчин зүйлсийн нэг юм.

Агаарын бохирдол: Агаарын бохирдол, замын бөглөрөл, хүчтэй бодис ялгаруулдаг үйлдвэр, хүн амын төвлөрөл ихтэй улсад амьдардаг хүмүүсийн арьсыг дээрх шинжүүд багатай оронд аж төрдөг хүмүүсийнхтэй харьцуулахад арьсных нь коллагены хэмжээ бага, өнгөн давхарга илүү гэмтэлтэй байдаг аж. Манай орны хувьд 2024 оны байдлаар “дэлхийн хамгийн их агаарын бохирдолтой улс”-ын жагсаалтад гуравдугаар байранд бичигдэж байгаа бөгөөд агаарын бохирдол нь чихрийн шижингээр өвчлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлж байдаг гэдгийг судалгаагаар нотолжээ.